GENEL TÜRKÇE KAVRAMLARI
1.TÜRKÇE BİLGİSİ
İngilizce öğrenmek isteyenlerin önündeki en büyük problemlerden bir tanesi yeterince Türkçe dilbilgisi bilmemektir. Çünkü insanlar belli bir yaştan sonra bebekler gibi yaşayarak ingilizce öğrenemeyecekleri için öğrenmenin en kalıcı ve temel kısmı yabancı dili kurallarına göre öğrenmektir. Bu da o dilin kendi ana dilinizle benzer ve farklı taraflarını algılamamızla olur.
Tabi ki bunu yapabilmek içinde iyi Türkçe altyapısına ihtiyaç vardır. Türkçe temel gramer yapıları ve özellikleri bilinmeden ingilizce öğrenilemeyeceği unutulmamalıdır.
İlk olarak Türkçe dilbilgisini oluşturan temel kelime yapılan üzerinde duracağız. Bu yapıların çok iyi bilinmesi ingilizceyi daha şimdiden büyük ölçüde halletmeniz anlamına gelecektir. Sakın bunları bildiğiniz ve gereksiz oldukları izlenimine kapılmayın. İleride yapacağınız hataların büyük kısmını buradaki bilgiler oluşturacaktır. Bu yüzden bu konuları mutlak sürette çok iyi bilmek zorundasınız.
1. Nesne
Doğada var olduğunu bildiğimiz, göremesek de varlığını algıladığımız her türlü şey bir nesnedir. Kısaca tabiatın kendisi bir nesnedir.
Kuş, su, hava, kalem, masa, okul, sıra, koltuk.
Yukarıdaki kelimeler incelendiğinde var olan her şeyin nesne olduğu kolayca anlaşılır.
İSİM
İnsanlar aralarında konuşurken var olan bu nesneleri birbirlerine anlatabilmek için bazı kelimelere ihtiyaç duyarlar. Bu kelimeler nesnelerin adlarıdır. Yukarıda yazdığımız kelimeler aslında var olan o nesnelerin isimleridir. Kısaca doğada her nesnenin mutlak surette kendini tanıtan bir ismi vardır ve isim nesnenin ayrılmaz parçasıdır.
SIFAT
Nesnelerin şekil, büyüklük, nitelik olarak tanımlayan kelimelere denir. Sıfatlar isimleri niteler ve isimlerin belirgin özelliklerini tanımlarlar.
Kısa, uzun, büyük, küçük, şişman, zayıf, çalışkan, tembel vs.
ZAMİR
İsimlerin yerine geçen kelimelerdir yani isimleri bir kaç kez tekrar etmemek için onların kotlanmasıdır ve doğadaki bütün nesnelerin bu zamirler tarafından bir karşılığı vardır.
Ben, Sen, O, Biz, Siz,Onlar
TAMLAMALAR
İsim Tamlaması
iki tane ismin arka arkaya gelerek yaptığı tamlamalardır.
Okul kapısı
Bahçe duvarı
Çocuk parkı
Kalem kutusu
Sıfat Tamlaması
Bir sıfattan sonra isim getirilerek yapılan tamlamalarıdır.
Kırık masa
Kötü adam
Çirkin ev
Şişman kız
Kirli elbise
2. Özne
Cümledeki eylemi yapan yada yaptıran varlıktır.
Eyleme ne-kim soruları sorularak bulunur. Canlı veya cansız olabilirler.
Tom yarın Ankara'ya gidecek. ( Kim gidecek - Tom )
Dün bize geldiler. ( Kim geldi - Onlar )
3. Fiil
İş, oluş, eylem belirten kelimelere fiil denir. Bana iki tana fiil söyleyin dediğimde hemen hemen herkes farklı eylemler kullansa da onları " mek-mak " yaparak söyler. Yani "git-mek, koş-mak" gibi. Burada karşımıza çıkan mek-mak ekleri master ekleridir. Söylediğimiz kelimeler ise mastardır. O halde fiil dediğimiz şey aslında masterın kendisidir ve fiiller kimin tarafından yapıldığı belli olmayan ana eylemlerdir.
Başka bir ifade ile hem eylem konumundadırlar ve cümle içinde kullanılabilmeleri için bir takım işlemlere maruz kalmaları gerekmektedir.
İşte cümle içinde işlenmemiş oldukları için kullanamayacağımız ana eylemlere biz master diyeceğiz.
gelmek, koşmak, oturmak, yürümek, seyretmek, ağlamak, bağırmak.
4 . Yüklem
Çekim almış fiildir. Yukarıda anlattğımız mastarın işlenerek kullanıma hazır son halidir. Bir fiilin çekim almasından kastettiğimiz şey öznenin " geçmişte - şuanda - gelecekte" eyleme iş yaptırmasıdır ( gitti-gidiyor-gidecek) gibi...
Bir cümlede sadece ve sadece bir tek yüklem bulunur.
Köyden yarın geldim cümlesinde gramerde zaman yani yüklem geldim kısmıdır yarın ise sayısal bir zamandır. ( kelimede zaman ) ve uyumsuz gibi gözüken taraftır.
Cümleleri olayın geçtiği ana zaman olan yüklem ayakta tutar ve her yüklemin içinde mutlaka bir gramerde zaman bulunur. ( geçmiş, şu an, gelecek )
Kelimede zaman ise dün, bugün, yarın, seneye, dün akşam, geçen hafta... gibi kelimelerdir ve cümlelerin ana zamanlarını değiştirmeye hiçbir güçleri yoktur sadece cümleleri süslerler. Kısaca her yüklem mutlaka bir gramerde zaman içerir ve kelimede zamanlarında yüklemlerle uyumlu olmaları gerekir.
Yüklem ile mastar arasındaki farkı her durumda ayırt edebilme yeteneğine sahip olmalıyız aksi taktirde ingilizce öğrenmekte oldukça zorlanırız.
CÜMLE
İçinde sadece bir tek yüklem bulunan kelime veya kelimeler grubudur. Kesinlikle cümle içinde birden fazla yüklem olamaz. Çünkü cümlede bir tek gramerde zaman bulunur ve oda yüklemdir.
İngilizce Cümle Yapısı
Cümleleri biz ingilizcede iki ayrı kategoride inceleyeceğiz. Bunlardan biri oluş diğeri ise eylem cümleleridir. Bu iki ayrı kategori birbiri ile hiç bir şart ve konumda benzerlik göstermez. İngilizce gramerindeki bütün yüklem tiplerine göre bu iki grupta yer alır.
Oluş Cümleleri
İlk bakışta içlerinde yüklem yokmuş gibi algılanırlar. Bunun en büyük nedeni insanların yüklemi sadece eyleme dayandırmalarından kaynaklanır. İş, oluş, eylem belirten kelimelere fiil denildiğinde daha evvel açıklamıştık. Yani fiilin tanımında bir oluştan söz edilmektedir. Her fiil illaki eylem içerecek diye bir kural yoktur.
Doğadaki nesnelerin hepsinin bir var oluş eylemi vardır. Biz bu tip cümleleri Türkçede isim ve sıfat fiil kullanarak yaparız oysa ingilizcede böyle kullanımlar yoktur. İsim ve sıfat cümleleri yapılmak istenildiğinde ingilizce gramerinde karşımıza oluş cümleleri çıkar. Aşağıda oluş cümlelerine örnekler verilmiştir.
Tom dün hastaydı.
Linda'nın babası bir doktor.
Geçen yaz Antalya'daydım.
O genç bir öğretmendi.
Çok şişman
Herkes aradaydı
Evliydi
Arabası bahçede
İstanbul oldukça kalabalık bir şehir.
Başarılılar.
Çok tembelsiniz.
Annesi bir ev kadını
İki hafta önce evdeydiler
Canan güzel bir kız
Yorgunum
Kız kardeşi heyecanlıydı
Trafik oldukça sıkışık.
Evet bu cümlelere ilk bakıldığında yüklem görülemez ama içinde yüklem bulunmayan hiç bir yapının cümle olmayacağı hatırlandığında bu cümlelerin içlerinde kesinlikle gözle görülemeyen bir yüklemin olduğu sonucuna varılır. Yani bu cümleler içlerinde gizli bir " olmak " saklamaktadırlar. Yüklemleri olmak mastarından türeyen bir kelimedir.
Eylem Cümleleri
İçlerinde eylem konumunda yüklem bulundururlar.
Tom her sabah süt içer.
Linda dün akşam Ankara'ya gitti
Genellikle erken yatarım
Beni geçen hafta parka götürdü
Karısını bahçede saatlerce bekledi
Başbakan yarın gelecek
Bahçede oynamalılar
Seni arayacağım
Yüzeceğiz
Akşamları resim yapıyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder